Edilgen Geçmiş Zaman Nedir?
İngilizcede "edilgen geçmiş zaman" (passive voice in the past tense), bir eylemin özne tarafından değil, başkası tarafından gerçekleştirildiğini ifade eden bir dil yapısıdır. Bu yapı, cümlede eylemi yapanın ön planda olmadığı durumlarda kullanılır. Özellikle, eylemin kimin tarafından yapıldığı önemli değilse veya bilinmiyorsa bu yapı tercih edilir.Edilgen geçmiş zaman, İngilizcede "was/were + past participle" (geçmiş zaman fiilinin üçüncü hali) yapısıyla oluşturulur. Örneğin, "The book was read by John" (Kitap John tarafından okundu) cümlesinde "was read" ifadesi edilgen geçmiş zaman örneğidir.
Edilgen Geçmiş Zamanın Yapısı
Edilgen geçmiş zaman yapısını anlamak için önce "passive voice" ve "active voice" arasındaki farka bakmak önemlidir. Aktif cümlelerde özne eylemi gerçekleştirirken, edilgen cümlelerde özne eylemin nesnesidir.Aktif cümle: "John read the book." (John kitabı okudu.)
Edilgen cümle: "The book was read by John." (Kitap John tarafından okundu.)
Yukarıdaki örnekte, "John" eylemi gerçekleştiren özne, "the book" ise eylemin nesnesidir. Edilgen cümlede ise "the book" özne konumuna geçer ve eylemi kimin gerçekleştirdiği belirtilir.
Edilgen Geçmiş Zamanın Kullanımı
Edilgen geçmiş zaman, birçok farklı bağlamda kullanılabilir. Özellikle aşağıdaki durumlarda tercih edilir:1. **Eylemi gerçekleştirenin önemi yoksa:** Eylemi kimin yaptığı önemli değilse, edilgen yapılar tercih edilir. Örneğin, "The window was broken." (Pencere kırıldı.) cümlesinde pencerenin kimin tarafından kırıldığı önemli değildir.
2. **Eylemi gerçekleştiren bilinmiyorsa:** Eğer eylemi kimin gerçekleştirdiğini bilmiyorsak, edilgen yapı kullanabiliriz. Örneğin, "The letter was sent." (Mektup gönderildi.) cümlesinde mektubun kimin gönderdiği belli değildir.
3. **Resmi veya akademik metinlerde:** Resmi yazışmalarda veya akademik metinlerde, edilgen yapılar sıklıkla kullanılır. Bu, yazının daha nesnel bir şekilde ifade edilmesine yardımcı olur. Örneğin, "The results were analyzed." (Sonuçlar analiz edildi.) cümlesi akademik bir bağlamda yaygın olarak kullanılabilir.
Edilgen Geçmiş Zamanın Oluşumu
Edilgen geçmiş zaman oluşturmak için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:1. **Cümledeki fiili belirleyin:** Öncelikle cümledeki fiilin aktif formunu bulmalısınız.
2. **Doğru yardımcı fiili seçin:** Eğer özne tekil ise "was", çoğul ise "were" kullanmalısınız.
3. **Geçmiş zaman fiilinin üçüncü halini kullanın:** Aktif cümledeki fiilin üçüncü hali (past participle) kullanılır.
4. **Gerekirse eylemi gerçekleştiren kişiyi ekleyin:** Eylemi kimin yaptığına dair bilgi vermek istiyorsanız "by" ile başlatabilirsiniz.
Örneğin:
- Aktif: "The chef cooked the meal." (Şef yemeği pişirdi.)
- Edilgen: "The meal was cooked by the chef." (Yemek şef tarafından pişirildi.)
Örnek Cümleler
Edilgen geçmiş zamanın daha iyi anlaşılması için örnek cümleler verebiliriz:1. "The house was built in 1990." (Ev 1990 yılında inşa edildi.)
2. "The song was sung by the famous artist." (Şarkı ünlü sanatçı tarafından söylendi.)
3. "The project was completed on time." (Proje zamanında tamamlandı.)
4. "The documents were signed by the manager." (Belgeler yönetici tarafından imzalandı.)
Bu örnekler, edilgen geçmiş zaman yapısının nasıl kullanıldığını göstermektedir.
